Haftalık Çalışma Saati Nedir? Türkiye Yasal Sınırları
Türkiye İş Kanunu’na göre haftalık çalışma süresi 45 saattir. Bu sürenin üzerindeki çalışma fazla mesai sayılır ve farklı oranlarla ücretlendirilir. Bazı sektörlerde (sağlık, ulaşım) özel düzenlemeler vardır.
Yapı
45 saat dağılımı: Genelde haftada 6 gün × 7.5 saat veya 5 gün × 9 saat. Günlük en fazla 11 saat çalışma sınırı (1 saat zorunlu dinlenme dahil). 18 yaş altı: günlük max 8 saat, haftalık 40 saat. Hamile: günlük 7.5 saat.
Önemli Notlar
Fazla mesai kuralları: Haftalık 45 saati aşan kısım %50 zamlı (fazla mesai). Resmi tatil + Pazar çalışması: %100 zamlı (çift yevmiye). Hafta tatili: %50 zamlı + bir gün sonraki gün izin. Yıllık fazla mesai tavanı 270 saat.
Sıkça Sorulan Sorular
45 saatten fazla çalışmak zorunda mıyım?
Sözleşmede yazılıysa veya işveren talep ederse evet, ama yıllık 270 saat tavan var. Aşılırsa fazla mesai izin alınmadan zorlanamaz. Ücretsiz fazla mesai yasadışıdır — mahkemede 5 yıl geriye dönük talep edilebilir.
Fazla mesai izni ile ücreti seçilebilir mi?
İşçinin tercihine bağlı (tarafların anlaşması gerekir). 1 saat fazla mesai → 1.5 saat izin (zamlı) veya 1.5 saat ücret olarak alınabilir. İşçi tercih hakkını bordro öncesi yazılı belirtir.
Hangi sektörlerde 45 saat üstünde özel düzenleme var?
Sağlık (nöbet ek hesaplama), ulaşım (TIR şoförü 56 saat / hafta sınırı), turizm (sezonluk telafi), petrol/maden (vardiya bazlı). Bu sektörlerde özel yönetmelikler İş Kanunu'na tamamlayıcı.
Uzaktan çalışmada saat takibi nasıl?
6679 sayılı kanun (uzaktan çalışma) saat takibi zorunluluğu getirdi. İşveren saat takip aracı sağlamalı; işçi günlük çalışma saatini bildirmeli. 45 saat aşımı uzaktan da fazla mesai sayılır.